UTRECHT – Utrecht stond op 10 december stil bij de Dag van de Rechten van de Mens. Als mensenrechtenstad werden in de stad verschillende activiteiten georganiseerd om aandacht te vragen voor mensenrechten in het dagelijks leven. Volgens GroenLinks-raadslid Maartje Vermeulen gaat het daarbij niet alleen om internationale kwesties, maar juist om wat er dichtbij huis gebeurt.
Daarover vertelde Maartje Vermeulen in het radioprogramma Rondom Woensdag op Domstad Radio, in gesprek met Jan Geschiere en Ruben Driessen. ‘Mensenrechten klinken vaak heel ver weg, maar ze gaan juist over hele concrete dingen,’ zegt Maartje. ‘Over onderwijs, over kunnen spelen, over mee kunnen doen en over menselijke waardigheid.’
Ontstaan
Dat Utrecht zichzelf mensenrechtenstad noemt, is volgens Maartje min of meer toevallig ontstaan. ‘Er waren bijeenkomsten van de Verenigde Naties in Utrecht en hier zitten veel opleidingen en instellingen op het gebied van mensenrechten,’ legt zij uit. ‘Tijdens zo’n bijeenkomst werd Utrecht ineens mensenrechtenstad genoemd. Daarna is de gemeente gaan kijken hoe ze die titel ook echt inhoud kon geven.’
Praktijk
Volgens Maartje betekent dat vooral kritisch kijken naar hoe beleid uitpakt voor inwoners. ‘Het gaat erom dat je elkaar ziet als mens,’ zegt zij. ‘Mensenrechten gaan ook over toegankelijkheid en over de vraag of iedereen daadwerkelijk kan meedoen.’ Ze wijst op situaties waarin dat niet vanzelfsprekend is. ‘Het is vreemd als je een bijeenkomst over mensenrechten organiseert, maar mensen met een beperking er nauwelijks naar binnen kunnen.’
Spelen
Een belangrijk thema voor Maartje is het recht van kinderen om te spelen. ‘Het recht om te spelen is een kinderrecht en dus ook een mensenrecht,’ zegt zij. In de gemeenteraad wordt daar deze week over gedebatteerd. Volgens haar zijn speeltuinen een plek waar inclusie zichtbaar kan worden. ‘Je wilt dat elk kind in de eigen wijk naar buiten kan, ook als je een beperking hebt of naar speciaal onderwijs gaat.’
Inrichting
Dat vraagt volgens haar om andere keuzes bij het ontwerpen van speelplekken. ‘Denk aan speeltoestellen die ook toegankelijk zijn voor kinderen in een rolstoel, of glijbanen die breed genoeg zijn om samen met een ouder te gebruiken,’ zegt Maartje. In andere Europese landen gebeurt dat volgens haar al op grotere schaal.
Klimaat
Ook klimaat speelt een steeds grotere rol. ‘Vergroening en schaduw in speeltuinen zijn belangrijk,’ zegt zij. ‘Het recht op een gezonde leefomgeving hoort tegenwoordig ook bij mensenrechten.’ Daarmee komen thema’s als spelen, klimaat en participatie volgens haar steeds dichter bij elkaar.
Zelf meedenken
Maartje roept Utrechters op om zelf mee te denken. ‘Iedereen herkent zich wel in één van die mensenrechten,’ zegt zij. ‘Als mensen ideeën hebben of vinden dat Utrecht het anders moet doen als mensenrechtenstad, mogen ze dat laten weten. Zo houden we het gesprek levend.’
Foto: Harrie van Veen