UTRECHT – Het voorlopig ontwerp voor het nieuwe cultuurcluster op het Berlijnplein in Leidsche Rijn Centrum is vastgesteld. Daarmee komt de ontwikkeling van het culturele hart van het plein een stap dichterbij. Als de planning wordt gehaald, start de bouw rond medio 2027.
‘Het mooie aan dit cultuurcluster is dat het samen met de Pleingenoten is ontworpen’, zegt wethouder Eva Oosters. ‘Makers, organisaties en bewoners hebben meegedacht over hoe deze plek moet werken. Straks krijgen culturele makers hier ruimte om te maken, te repeteren en hun werk te laten zien.’
Ontwerp
Het cultuurcluster moet een levendige plek worden waar cultuur, ontmoeting en groen samenkomen. Centraal in het ontwerp staan drie pleinen. Die zijn groot genoeg voor activiteiten zoals markten, dansvoorstellingen en festivals, maar ook geschikt voor een rustige middag in de zon of een spontaan optreden.
Gebouwen
Langs de randen van de pleinen komen meerdere geschakelde gebouwen met ruimtes voor kunst en cultuur. De gebouwen worden met elkaar verbonden door een herkenbare draagconstructie, de drager. Deze constructie verbindt binnen en buiten, biedt beschutting en creëert verschillende plekken op het plein.
Functies
In de gebouwen komen onder meer expositieruimtes voor beeldende kunst, ateliers, muziekstudio’s en repetitie- en presentatieruimtes voor dans en theater. Daarnaast is er plek voor horeca, onderwijs, jongerenactiviteiten en buurtinitiatieven.
Samenwerking
Het ontwerp is ontwikkeld met de toekomstige gebruikers van het cultuurcluster, de zogenoemde Pleingenoten. Dit zijn culturele, kunstzinnige en maatschappelijke organisaties die nu al en straks op het plein actief zijn. Ook omwonenden, jongeren en andere betrokkenen dachten op verschillende momenten mee over het ontwerp.
Levendigheid
De gebouwen krijgen een open en uitnodigende begane grond met grote ramen en deuren die vaak open kunnen staan. Daardoor kunnen activiteiten binnen en buiten elkaar versterken en ontstaat een plein waar altijd iets te zien of te beleven is.
Duurzaamheid
In het ontwerp is veel aandacht voor duurzaamheid en natuur. De gebouwen worden zoveel mogelijk circulair gebouwd met hergebruikte of biobased materialen, zoals hout en gerecycled staal of beton. Op de daken komen zonnepanelen en er is ruimte voor groen, bomen en plekken waar planten, insecten en vogels kunnen groeien en nestelen.
Toegankelijkheid
Ook toegankelijkheid speelt een belangrijke rol. Zo komt er een extra lift voor rolstoelgebruikers voor bezoekers die vanaf het winkelcentrum via de Vaduzdijk naar het plein gaan. Daarnaast komt er een openbaar toilet dat groot genoeg is om volwassenen liggend te verschonen. Het wordt het eerste openbare toilet in Leidsche Rijn waar dat mogelijk is.
Planning
Het consortium PleinR werkt het ontwerp de komende periode uit tot een definitief ontwerp. Naar verwachting is dat in de tweede helft van 2026 gereed. Als alles volgens planning verloopt, kan de bouw rond medio 2027 beginnen.
Foto: Dario Bunschoten